Πολλή κουβέντα γίνεται στα πρώτα παιχνίδια της Ένωσης για τον ρόμβο στο κέντρο (διαμάντι το λένε έξω) και το κατά πόσο ταιριάζει στην ομάδα και στα χαρακτηριστικά των παικτών που διαθέτει. Είδαμε για παράδειγμα τον Ελίασον να μένει εκτός ευρωπαϊκής λίστας και για τις συναντήσεις με τον Άρη Λεμεσού, κάτι που καλώς ή κακώς είναι αποτέλεσμα του ότι ο Σουηδός είναι ένας κλασικός εξτρέμ που πατάει την πλάγια γραμμή και δεν μπορεί να εγκλωβιστεί στον άξονα. Κάπως έτσι χάνεται προς το παρόν και ο Κουτέσα, αλλά τουλάχιστον αυτός είναι στις αποστολές. Τα περισσότερα βέβαια αφορούν τον Μάρκο Νίκολιτς που ξέρει τι θέλει και πώς να το πετύχει.
Εμείς παρακολουθώντας από την εξέδρα επιχειρούμε μία προσέγγιση στον σχηματισμό που επιλέγει προς το παρόν ο Σέρβος και ομολογουμένως έχει επιτυχία, αφού η ΑΕΚ σε 2 επίσημα ματς και ένα δυνατό φιλικό (με Ομόνοια) δεν έχει δεχθεί καν γκολ!
Το 4-4-2 με ρόμβο σίγουρα δεν είναι το πιο μοντέρνο σύστημα στο σύγχρονο ποδόσφαιρο. Το είχαμε δει σε όλο του το μεγαλείο με τη Μίλαν του Κάρλο Αντσελότι μεταξύ 2003 και 2006 με Πίρλο στη βάση του ρόμβου, τους Γκατούζο, Ζέεντορφ εσωτερικά χαφ και Κακά στην κορυφή.
Στα δικά μας είχε επιχειρήσει ο Γιώργος Δώνης να το εφαρμόσει τον ΠΑΟΚ (2012-13) και ο Σέρα Φερέρ (2006-08) στην ΑΕΚ με Ζήκο, Τόζερ (Ενσαλίβα), Ζούλιο Σέζαρ και Ριβάλντο.
Σε γενικές γραμμές το συγκεκριμένο σύστημα εξασφαλίζει ένα συμπαγές κέντρο που προστατεύει την αμυντική διάταξη, είναι δηλαδή πιο συντηρητικό και έχει πρώτο στόχο να διασφαλίσει το μηδέν πίσω, ανάλογα βέβαια και με την ποιότητα των παικτών που διαθέτει η ομάδα. Ταυτόχρονα δημιουργεί δύο μεγάλες λωρίδες δράσης στα πλάγια, στο χώρο που δημιουργούν νοητά οι προεκτάσεις των πλάγιων γραμμών των μεγάλων περιοχών, όπου υποτίθεται ότι πρέπει να καλύπτουν τα πλάγια μπακ. Τόσο αμυντικά, όσο και επιθετικά. Στο αμυντικό κομμάτι, έρχεται πάντα με διαγώνια κάλυψη ο χαφ από την αντίστοιχη πλευρά και ντουμπλάρει στα μαρκαρίσματα, κλείνοντας κυρίως τον εσωτερικό διάδρομο. Στο επιθετικό παιχνίδι που στηρίζεται προφανώς στην ποιότητα και στην τεχνική κατάρτιση του μπακ, ο αμυντικός πρέπει να φεύγει μπροστά όπως έφυγε ο Μαρίν στην ευκαιρία του Πιερό στο προχθεσινό ματς της Ουγγαρίας στο 75’ ή αν θέλετε ο Πήλιος στις καθυστερήσεις με την πάσα στον Λιούμπισιτς. Δύσκολος ρόλος και απαιτητικός.
Προχωρώντας προς το κέντρο, με τη διάταξη των 4 χαφ σε ρόμβο (ή διαμάντι όπως το λένε στο εξωτερικό), είναι κατανοητό ότι ο ρόλος του κόφτη, του ”6αριού” αν θέλετε, είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Αφενός γιατί είναι μπροστά από τα δύο στόπερ και πρέπει να κλείνει τους διαδρόμους που δημιουργούνται προς την περιοχή και αφετέρου γιατί πρέπει να πάρει την πρώτη πάσα και να ξεκινήσει το ξεδίπλωμα του παιχνιδιού για την ομάδα. Αυτός είναι και ο λόγος που στην ΑΕΚ του Νίκολιτς βλέπουμε προς το παρόν τον Μάνταλο σε αυτή τη θέση και τον Σιμάνσκι να μένει εκτός ομάδας, γιατί η βασική του αδυναμία στα 5,5 χρόνια που φοράει τη φανέλα με τον Δικέφαλο, είναι ότι οι περισσότερες πάσες του πάνε σε πόδια αντιπάλων. Κοντά του οι 2 εσωτερικοί χαφ που περιορίζουν το πλάτος της ανάπτυξης αλλά δίνουν σαφές στήριγμα στον κόφτη και βοήθειες στην αμυντική λειτουργία των μπακ.Έτσι με τη διάταξη αυτή ενισχύεται η αμυντική γραμμή αφού ανά πάσα στιγμή σε κανονική ροή αγώνα, ο αμυντικός χαφ περνάει σαν τρίτο στόπερ και οι εσωτερικοί χαφ δίνουν βοήθειες στο μπακ από την πλευρά τους(διαγώνια κάλυψη).
Καταλαβαίνει κανείς ότι οι ρόλοι των μέσων απαιτούν πολύ τρέξιμο και όσο πιο κοντά καταφέρνουν να βρίσκονται μεταξύ τους, τόσο περισσότερο μειώνουν το χώρο ευθύνης τους αφού φέρνουν τον αντίπαλο σε τετραγωνικά με πολλούς παίκτες που δεν μπορούν να βρουν τον ελεύθερο χώρο να δράσουν. Αυτό δίνει τη συνοχή που ζητάει ο Νίκολιτς σε πρώτη φάση σε ένα σύνολο που τώρα δημιουργείται και τα πρώτα σημάδια είναι ενθαρρυντικά.
Σίγουρα μειονεκτεί στο να απλώσει το παιχνίδι στα πλάγια, αλλά όπως δείξαμε στο παραπάνω γράφημα, με δύο επιθετικογενή πλάγια μπακ, μπορεί να γίνει πιο παραγωγικό. Το ερωτηματικό για την ΑΕΚ είναι αν αυτό τον ρόλο μπορεί να υπηρετήσει ο Τζέιμς Πένραϊς. Αν για παράδειγμα έπαιζαν παίκτες με τα χαρακτηριστικά των Κασάπη, Μπορμπόκη θα μιλούσαμε για εντελώς διαφορετικά πράγματα…
Στην κορυφή του ρόμβου, το 10άρι, εκεί που τώρα χρησιμοποιείται ο Κοϊτά, έχει το ρόλο να συνδέει κέντρο και επίθεση. Επειδή δεν υπάρχουν παίκτες στα πλάγια είναι τεράστιας σημασίας ο ρόλος του για να μπορέσει να δημιουργήσει από τον άξονα. Η ΑΕΚ δεν φαίνεται να έχει αυτή τη στιγμή τον παίκτη που πληροί τα χαρακτηριστικά της θέσης. Ο Κοϊτά καταβάλει φιλότιμες προσπάθειες με βασικό πλεονέκτημα ότι σουτάρει και με τα δύο πόδια, αλλά συχνά μοιάζει εγκλωβισμένος. Εκεί χρειάζεται ένας παίκτης που να ξέρει μπάλα, να βλέπει γήπεδο, να μπορεί να κάνει την ατομική ενέργεια ή να παίξει κάθετα με τους επιθετικούς. Ο Πινέδα ή ο Μαρίν, θα μπορούσαν να προσφέρουν ίσως και σε αυτή τη θέση.
Πηγαίνοντας στην επίθεση υπάρχει το οξύμωρο, να χρησιμοποιούνται 2 επιθετικοί ενώ μιλάμε κατά βάση για ένα αμυντικογενές σύστημα. Αυτό όμως εξυπηρετεί το γεγονός ότι μπορεί η ομάδα να πρεσάρει ψηλά, να κρατήσει την αντίπαλη άμυνα και να μην επιτρέψει στους αντίπαλους αμυντικούς να κάνουν υπεραριθμία κατεβαίνοντας ανενόχλητοι. Πολύ περισσότερο επειδή συνήθως ο ένας επιθετικός είναι πιο σταθερός πάνω στον τελευταίο αντίπαλο παίκτη και ο δεύτερος κινείται ελεύθερα γύρω του, μπορούν με άμεσο παιχνίδι, με μία μεγάλη πάσα να βρεθούν σε θέση επίθεσης και να δημιουργήσουν ευκαιρίες.
Γενικά, το σύστημα αυτό δίνει μία συμπαγή εικόνα στο χώρο του κέντρου, επιτρέπει την καλή κυκλοφορία της μπάλας λόγω μικρών αποστάσεων, δίνει ασφάλεια στην αμυντική λειτουργία με τις βοήθειες από τα χαφ και συνήθως επιτυγχάνει υπεραριθμία στο κέντρο με τους 4 παίκτες εκεί. Από την άλλη φορτώνει με μεγάλη ευθύνη τα πλάγια μπακ, που αν δεν έχουν τις κατάλληλες βοήθειες μπορούν να βρεθούν εύκολα ανάμεσα σε 2 αντιπάλους και να εκτεθούν. Επίσης οι πλάγιες ζώνες δεν εκμεταλλεύονται με τον καλύτερο τρόπο και η ομάδα εγκλωβίζεται στην ανάπτυξη της σε λίγα τετραγωνικά που δεν της επιτρέπουν πολλές φορές να τρέξει.
Όλα αυτά βέβαια είναι η απαραίτητη θεωρία γιατί ανάλογα με τους παίκτες που διαθέτεις, προσαρμόζεις και το σύστημα. Για παράδειγμα αν το 10άρι είναι παίκτης υψηλής τεχνικής κατάρτισης μπορεί εύκολα να δημιουργήσει καταστάσεις στον αντίπαλο, εκμεταλλευόμενος κενά ή σουτάροντας από μακριά (όπως είδαμε τον Κοϊτά στο ματς με την Χάποελ στην Ουγγαρία).
Συμπερασματικά το 4-4-2 σε ρόμβο είναι ένα σύστημα που εφαρμόζεται δύσκολα και θέλει πολλή δουλειά από τον προπονητή. Η απουσία παικτών που παίζουν στα πλάγια με ταυτόχρονη παρουσία πολλών παικτών στο κέντρο, χαρακτηρίζουν τη συγκεκριμένη διάταξη περισσότερο αμυντικογενή, παρά την παρουσία 2 επιθετικών. Για να το φανταστείτε επιτυχημένο θέλει οπωσδήποτε έναν κόφτη που να ξέρει μπάλα, δύο πλάγια μπακ που ανεβοκατεβαίνουν και έχουν τη σέντρα, ένα δεκάρι με τεχνική και ένα φορ με αίσθηση του γκολ!
Οκ δύσκολο, αλλά πάντα υπάρχουν οι παραλλαγές και αυτές είναι δουλειά του Νίκολιτς να τις βρει, αφού το επιλέγει.
Αν τα βρει σκούρα, ας πάρει τηλέφωνο τον Kάρλος Αντσελότι. Όλο και κάτι θα θυμάται…!
(πηγές: overlap.gr / contra.gr)
