Το έμβλημα της ΑΕΚ αποτελεί κάτι περισσότερο από ένα απλό σήμα μιας ομάδας. Δεν είναι μια εικαστική επινόηση των ιδρυτών της, αλλά αποτελεί ένα σύμβολο που συνδέεται άρρηκτα με την ελληνική ιστορία και τη πολιτιστική κληρονομιά του λαού μας. Είναι ο βυζαντινός Δικέφαλος Αετός.
Η προέλευση του Δικέφαλου Αετού έρχεται από τον γνωστό, κλασικό μονοκέφαλο αετό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Αυτός ο αετός μαζί με το Χριστόγραμμα και τον σταυρό, αποτελούσε ένα από τα συνηθέστερα σύμβολα του Βυζαντίου.
Η μετάλλαξή του σε δικέφαλο έχει αρκετές εκδοχές. Μία από αυτές λέει πως η επανάκτηση της Πόλης το 1261, δημιούργησε τον δικέφαλο αετό ώστε να αποτυπωθεί ο διμέτωπος αγώνας της Ρωμιοσύνης για την επανάκτηση των απολεσθέντων εδάφων της. Τα δύο μέτωπα αφορούσαν τους Λατίνους στην δύση και τους Τούρκους στην Ανατολή. Την εκδοχή αυτή υποστηρίζει η κορυφαία βυζαντινολόγος Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ.
Όταν η οθωμανική αυτοκρατορία κατέκτησε την Ελλάδα, ο Δικέφαλος Αετός έγινε έμβλημα της Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Έτσι, σιγά-σιγά έγινε έμβλημα για όλους τους ορθόδοξους λαούς, ακόμα και μετά την ίδρυση και την επέκταση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους. Μάλιστα συνέχισε να λατρεύεται από όσους έμειναν υπό οθωμανική κυριαρχία, δηλαδή τους Κωνσταντινοπουλίτες και τους Μικρασιάτες.
Ως έμβλημα η Αθλητική Ένωση Κωνσταντινουπόλεως στη φανέλα της επιλέχθηκε εξαρχής ο
Δικέφαλος Αετός. Έπρεπε να φαίνεται ξεκάθαρα η προέλευση της νέας ομάδας. Από το 1924 μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του ’60 υπήρξαν δεκάδες παραλλαγές, από απλοϊκά σχέδια, μέχρι πιο πολύπλοκα, από στρογγυλό περίγραμμα μέχρι σε μορφή θυρεού.
1970-72
Το 1970 όμως, εφαρμόστηκε η υποχρεωτική παρουσία του εμβλήματος στις φανέλες των ομάδων. Έτσι το έμβλημα της ΑΕΚ προχώρησε σε ένα σχέδιο που μπορεί να χαρακτηριστεί ως σταθμός στην ιστορία της.
Ο στεφανωμένος με κορώνες Δικέφαλος Αετός, με το αριστερό πόδι να κρατά σκήπτρο και το δεξί ξίφος σε ένα έμβλημα σε μορφή θυρεού, θα αποτελέσει πηγή έμπνευση για τις περισσότερες εκδοχές που θα ακολουθήσουν.
1972-75
Νέο σχέδιο έκανε την εμφάνισή του το 1972, το οποίο παρουσίαζε τον Δικέφαλο Αετό με τα φτερά του να ανοίγουν προς τα πάνω και χωρίς να περιβάλεται από κάποιο κύκλο ή θυρεό.
1975-77
Επιστροφή στο κλασικό σχέδιο με αυτό του 1970-72, χωρίς όμως να έχει τη μορφή του θυρεού. Το ξίφος θα έρθει στο αριστερό πόδι του αετού, ενώ στο δεξί υπάρχει μια υδρόγειος σφαίρα με σταυρό και ο συνδυασμός αυτός θα συνοδέψει τον Δικέφαλο στο υπόλοιπο της ζωής του. Η υδρόγειος σφαίρα με τον σταυρό υποδηλώνει την κοσμική και πνευματική εξουσία του αυτοκράτορα του Βυζαντίου.
1977-1982
Το 1977 η Adidas έγινε η πρώτη «επώνυμη» εταιρία ένδυσης που ανέλαβε προμηθευτής ρουχισμού της Ένωσης. Για πέντε χρόνια η εταιρεία συνόδεψε την ΑΕΚ στην ενδυμασία της και στο διάστημα αυτό χρησιμοποιήθηκαν τρεις παραλλαγές του Δικέφαλου Αετού. Και οι τρεις αετοί έφεραν στα πόδια ξίφος και υδρόγειο σφαίρα με σταυρό, σε διαφορετικά πόδια σε κάθε παραλλαγή.
1982-1989
Ακολούθησε μια 7ετία κατά την οποία την ΑΕΚ «έντυνε» η εταιρία «ZitaHellas» (ιδιοκτήτης της οποίας ήταν ο πρόεδρος της ΠΑΕ, Ανδρέας Ζαφειρόπουλος). Σε αυτή επιλέχθηκε η τελευταία της Adidas χωρίς όμως το στρογγυλό περίγραμμα.
1989-1993
Με την υπογραφή της συμφωνίας με την ιταλική Diadora, το σχέδιο που προτιμήθηκε ήταν ένας απλοϊκά σχεδιασμένος δικέφαλος με δύο σπαθιά και στεφανωμένος με σταυρό ανάμεσα στα κεφάλια. Αξίζει να σημειώσουμε ότι το έμβλημα αυτό είχε χρησιμοποιηθεί και στη μπασκετική ΑΕΚ τη δεκαετία του ’60.
1993-Σήμερα
Το καλοκαίρι του 1993 ο Δημήτρης Μελισσανίδης αποφάσισε να προβεί σε ριζικές αλλαγές στο έμβλημα της ομάδας. Ο Δικέφαλος Αετός μπήκε πάλι σε θυρεό, κρατώντας εκ νέου την υδρόγειο σφαίρα με τον σταυρό στο δεξί του πόδι. Το όνομα της ομάδας μπήκε σε ξεχωριστό πλαίσιο με λευκό φόντο, ενώ για πρώτη φορά προστέθηκε η ένδειξη F.C. κάτω από το έμβλημα.
Ένα άλλο καλοκαίρι, 20 χρόνια αργότερα, αφού η ομάδα υποβιβάστηκε στην Γ’ Εθνική και ο Μελισσανίδης ανέλαβε εκ νέου τα ηνία της, αποφάσισε να αλλάξει ξανά το σχέδιο. Οι αλλαγές δεν είναι μεγάλες, απλά λέπτυνε η γραμματοσειρά στο και ο σταυρός πάνω στην υδρόγειο σφαίρα έγινε πιο εμφανής, καθώς στην προηγούμενη έκδοση «κρυβόταν» πίσω από το φτερό.
