Μακριά από τα φώτα της κραυγαλέας προβολής κινούνται, με αγνό κίνητρο το σεβασμό και τον πόνο για τις πατρογονικές εστίες που χάθηκαν.
Εμείς θεωρούμε χρέος να αναφερθούμε σε αυτούς ακριβώς τους συλλογικούς φορείς οι οποίοι έχουν αφοσιωθεί ανιδιοτελώς και με μεγάλη επιτυχία στη μελέτη και την ανάδειξη του προσφυγικού ελληνικού πολιτισμού, που κάποτε άκμασε στην άλλη άκρη του Αιγαίου. Σταχυολογούμε μερικές σπουδαίες τέτοιες προσπάθειες:
1. ΑΣ Πέρα και ΑΟ Ταταύλα: με την αύρα της λαοφίλητης Πόλης, ομογενείς εδώ και πολλά χρόνια έχουν στεγάσει τα όνειρά τους στο εντυπωσιακό ιδιόκτητο Βυζαντινό Αθλητικό Κέντρο στους Τράχωνες. Διαθέτει πολύ καλαίσθητο κλειστό γήπεδο μπάσκετ,αλλά και ανοιχτό, όπως και 4 γήπεδα τένις και μεγάλη αίθουσα στο υπόγειο για εκδηλώσεις και πιγκ-πογκ. Οι δύο σύλλογοι έχουν κατακτήσει μαζί 27 διασυλλογικά πανελλήνια πρωταθλήματα στο πιγκ-πογκ! Εκατοντάδες παιδιά γυμνάζονται σε πολλά αθλήματα και διαπαιδαγωγούνται. Δεν περιποιεί ιδιαίτερη τιμή στους Ενωσίτες που δεν έχουν βιώσει από κοντά τις άοκνες προσπάθειες των δύο Σωματείων να συντηρήσουν τη φλόγα της Πόλης και την κουλτούρα της προσφυγιάς.
Ο ΑΣ Πέρα έχει πρόεδρο την κ.Βίκυ Χριστοφορίδου, Γενική Γραμματέα την εκλεκτή επιστήμονα και φίλη κ.Ελίζα Φερεκύδου και μέντορα τον πανεπιστημιακό καθηγητή και μπασκετικό κ.Μιχάλη Αναστασιάδη. Ο ΑΟ Ταταύλα έχει πρόεδρο επί σειρά ετών τον ρέκτη και ”κινητή βιβλιοθήκη” κ.Δημήτρη Αράπογλου και αντιπρόεδρο τον κ.Σταύρο Ερμανουήλογλου. Αυθεντικές φυσιογνωμίες της μαχόμενης δράσης.
2. Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδος: συντονίζει πάνω από 600 πρωτοβάθμια προσφυγικά Σωματεία, με συνεχείς ουσιώδεις εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα,όπως μπορούμε να δούμε στην ιστοσελίδα mikrasiatis.gr αλλά και να ακούσουμε στο φερώνυμο ραδιοφωνικό σταθμό. Με πρόεδρο τον κ. Λουκά Χριστοδούλου–θερμές ευχαριστίες για το αρχείο με θέματα της ΑΕΚ που δώρισε στη Λέσχη Ιστορίας & Πολιτισμού ΑΕΚ–και Γενικό Γραμματέα τον φίλτατο κ.Δημήτρη Παντέλα, εξακτινώνει την προσφορά του ιδιοφυούς πολιτισμού της “άλλης” Ελλάδας σε όλη τη χώρα.
Τελευταίο κρίσιμο διακύβευμα η συστηματική προσπάθεια της ΟΠΣΕ να πετύχει την ανέγερση του Μουσείου των Ελλήνων της Ανατολής στα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας, προσπάθεια που εξελίσσεται ευνοϊκά με τη συμπαράσταση της Περιφέρειας Αττικής. Ήδη έχουν εκχωρηθεί στην Περιφέρεια τα σχετικά οικήματα και η ΟΠΣΕ έχει εκπονήσει τις απαραίτητες τεχνικές μελέτες.
3. Από τους πολλούς εύψυχους προσφυγικούς συλλόγους θα μνημονεύσουμε δύο που παρακολουθούμε και θαυμάζουμε τη δράση τους: Πρώτα,την Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας,με συνεχή δημιουργία 85 ετών. Έχει τιμηθεί το 1993 από την Ακαδημία Αθηνών, διαθέτει ιδιόκτητο καλαίσθητο Πνευματικό Κέντρο δίπλα στον Ηλεκτρικό Σταθμό Νέας Ιωνίας,έχει εκδώσει πάνω από 15 βιβλία,αναπτύσσει πολυπληθές τμήμα στο σκάκι. Ψυχή του συλλόγου ο κ.Χάρης Σαπουντζάκης με άξιους συνεργάτες, όπως ο κ. Κοσμάς Χατόγλου.
Επίσης,ο Σύλλογος Αλαγιωτών Νέας Ιωνίας, με πρόεδρο τον κ. Γιώργο Νουβέλογλου, που πρωτοστατεί σε εκδηλώσεις με ποιοτικό προσανατολισμό και κορυφαία την πρόσφατη για τα Χριστουγεννιάτικα Κάλαντα στην Πόλη με τη Χορωδία του συλλόγου και τη διασκευή της Λωξάντρας από την εξαίρετη εκπαιδευτικό κ. Κώννα Σόγια.
Είθε να έχουν την ψυχική δύναμη και την αλκή, ώστε να διακονούν το αναγκαίο έργο της προβολής της προσφυγικής κουλτούρας. Η μεγάλη ΑΕΚ, με τις σύστοιχες αξίες, θα είναι πάντοτε δίπλα τους.
