Πριν από 79 χρόνια αναπαύθηκε ο Κων/νος Σπανούδης, μια πολυεπίπεδη προσωπικότητα που λάμπρυνε την Ελλάδα και την ΑΕΚ.
Σκοπός αυτού του σημειώματος δεν είναι να επαναλάβει τα γνωστά στοιχεία από τη βιογραφία του, αλλά να εστιάσει σε λιγότερο γνωστά ζητήματα της ζωής του–εκτός ΑΕΚ– και να τροφοδοτήσει ένα διάλογο για λίγες ασάφειες που εκκρεμούν. Ευχή αυτονόητη να υπάρξουν από ιστοριοδίφες κάποιες πρόσθετες πληροφορίες.
Μυριάκις έχουμε διαβάσει για τη συμμετοχή του στην ομάδα των ιδρυτών της ΑΕΚ τον Απρίλιο του 1924, για την προεδρία του στην ΑΕΚ (με κορωνίδα την επιρροή που άσκησε στον Βενιζέλο ώστε να παραχωρηθεί στην ΑΕΚ ο χώρος του γηπέδου) και για τις λαμπρές σπουδές του στη Μεγάλη του Γένους Σχολή αλλά και στο Παρίσι στις Πολιτικές Επιστήμες.
Ας εξετάσουμε κάποια άλλα σημεία:
1. Παρά τις έρευνες μας, ειδικά στο αρχείο της Βουλής, δεν εντοπίσαμε κάποια κυβέρνηση Βενιζέλου με υπουργό τον Σπανούδη. Βουλευτής μεν εκλέχθηκε, αλλά δεν ανακαλύψαμε κάποια πηγή που να εξηγεί γιατί ένας τόσο στενός συνεργάτης του μεγάλου ηγέτη δεν αξιώθηκε τον υπουργικό θώκο. Να υποθέσουμε ότι όσοι τον γράφουν ως υπουργό, τον μπέρδεψαν με τον Κωσταντίνο Σπυρίδη ο οποίος επανειλημμένα υπουργοποιήθηκε;
2. Αν και ενίοτε γράφεται ότι ο Σπανούδης πέθανε μετά από την είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα, η αλήθεια είναι ότι δεν πρόλαβε ευτυχώς να βιώσει την αποκρουστική εξέλιξη για τρεις μόλις ημέρες (24 και 27 Απριλίου 1941 οι αντίστοιχες ημερομηνίες). Ήταν 70 ετών. Δεν μπόρεσα να βρω τεκμηριωμένη πηγή που να αναφέρει τη φράση που του αποδίδεται: “αυτό δε θα αντέξω να το δω”. Στην κηδεία του χοροστάτησε ο Αρχιεπίσκοπος Χρύσανθος.
3. Η εφημερίδα που διηύθυνε στην Πόλη (“Πρόοδος” από το 1908) ήταν προμαχώνας κατά της καταπίεσης των ομογενών και ξέρουμε ότι στεγαζόταν στο Σταυροδρόμι, σε ένα ξύλινο τριώροφο κτήριο. Θεωρείται ως ο πρώτος που έφερε στην Πόλη ηλεκτρική τυπογραφική μηχανή για εφημερίδα. Πολλά φύλλα αυτής της εφημερίδας υπάρχουν στην Εστία Νέας Σμύρνης, όπως αναφέρει σε εργασία της η Ευγενία Αδαμοπούλου.
Αντίθετα, δεν εντοπίσαμε σαφείς πληροφορίες για την εφημερίδα “Εθνικός Αγών” που γράφεται ότι εξέδωσε στην Αθήνα, εκτός από την άποψη του Κώστα Πάλλη (oldfootball) ότι ήταν καθημερινή εφημερίδα που σταμάτησε το 1926. Ούτε η ψηφιακή βιβλιοθήκη της Βουλής παρέχει εικόνα της ούτε το Εθνικό Λογοτεχνικό Ιστορικό Αρχείο (ΕΛΙΑ), εάν δεν παραβλέψαμε κάτι.
4. Φωτίζοντας με έμφαση–και δικαιολογημένα– τον Σπανούδη θα ήταν αδικία να μην εστιάσουμε στη σύζυγο και στην κόρη του. Η Σοφία (1878 ή 1879 ή 1880-1952) καταγόταν από οικογένεια Φαναριωτών, μαθήτευσε στο Ζάππειο και μετά εξειδικεύθηκε στις μουσικές σπουδές στη Δρέσδη. Δίδαξε πιάνο στην κόρη του Σουλτάνου (!) και στελέχωσε το κίνημα του δημοτικισμού. Εξαίρετο πόνημά της για μορφές Συνοδικών υπάρχει στο “Πρόθεση” τεύχος 33-2015.
Η κόρη του Αθηνά ( 1921-1998) διέπρεψε ως μουσικοκριτικός και επί 35 έτη παρουσίαζε τις ” Μουσικές Εικόνες” στο ραδιόφωνο. Αποκλήθηκε “μάνα της ελληνικής μουσικής” από τους τεράστιους Μανώλη Καλομοίρη και Δημήτρη Μητρόπουλο. Επίσης ήταν αρχηγός της ελληνικής γυναικείας αποστολής στους Ολυμπιακούς του 1936 (πηγή: Τάσος Κ.Κοντογιαννίδης στο Pontos News).
5. Ο Σπανούδης έγραψε το “Ιστορικαί σελίδες: Ιωακείμ Γ” (1902) για τον φερώνυμο Πατριάρχη Κων/λεως τον οποίο πολύ σεβόταν (ο Γιάννης Ψυχάρης τον είχε αποκαλέσει “γεννημένο Εθνάρχη”). Επίσης αρκετές μονογραφίες και φυσικά πολλά σπουδαία άρθρα στις εφημερίδες του.
6. Ως πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής των Αλύτρωτων Ελλήνων βοήθησε τις ελληνικές διεκδικήσεις στις διεργασίες της Συνθήκης των Βερσαλλιών το 1919, στο πλευρό του Βενιζέλου ( πηγή ΠΑΕ ΑΕΚ).
**** Να υπενθυμίσουμε ότι ο Δήμος Αθηναίων το 2008 έδωσε το όνομα του Σπανούδη στην πλατεία που βρίσκεται ακριβώς πάνω από το σταθμό του Ηλεκτρικού στα Κάτω Πατήσια.
Ακριβώς εκεί, τη Δευτέρα 30 Μαΐου 2016, η Λέσχη Ιστορίας-Πολιτισμού ΑΕΚ διοργάνωσε σεμνή εκδήλωση αφιερωμένη στη μνήμη του.
